Trabzon’un Ortahisar ilçesi Karşıyaka Mahallesi’nde geçtiğimiz günlerde meydana gelen 12 metre yüksekliğindeki taş istinat duvarı çöküşü, şehirdeki yapı güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Trabzon Şubesi, olayın ardından hazırladığı teknik değerlendirme raporunu kamuoyuyla paylaşarak, benzer felaketlerin yaşanmaması için il genelindeki tüm büyük ölçekli duvarların mercek altına alınması gerektiğini vurguladı.
Mühendislik Hataları Zinciri
Olay yerinde yapılan ilk incelemeler, çöküşün tek bir nedene bağlı olmadığını, aksine malzeme kalitesizliğinden proje hatalarına kadar uzanan bir dizi mühendislik kusurunun birleşimiyle gerçekleştiğini ortaya koydu. İMO Trabzon Şube Başkanı Mustafa Tiryaki, can kaybı yaşanmamasının büyük bir şans olduğunu belirterek, duvarın taşıyıcı sisteminin temel mühendislik prensiplerinden uzak inşa edildiğini ifade etti.
Raporda, taş blokları bir arada tutan çimento harcının zamanla mukavemetini yitirdiği ve duvarın bütüncül yapısının bozulduğu tespit edildi. Ayrıca, Trabzon gibi yoğun yağış alan bir bölgede hayati öneme sahip olan drenaj sisteminin, yanlış dolgu malzemeleri nedeniyle tıkandığı ve duvar arkasında oluşan hidrostatik basıncın yapıyı taşıyamaz hale getirdiği kaydedildi.
Denetim ve Tasarım Eksikliği
İncelemelerde, 12 metre yüksekliğindeki yapının geometrik olarak da standartları karşılamadığı belirlendi. Geoteknik kurallarına göre daha geniş bir taban oturumuna sahip olması gereken duvarın, mevcut haliyle aktif toprak basıncını karşılamakta yetersiz kaldığı vurgulandı. Özellikle duvarın üst kısmındaki imar yolundan gelen araç trafiğinin yarattığı ek yüklerin, statik hesaplamalara dahil edilmediği ve yol yüzey sularını tahliye edecek bir altyapının bulunmadığı tespit edildi.
İMO Trabzon Şubesi, bu tür yapısal risklerin önüne geçilebilmesi için ilgili idarelerin ivedilikle harekete geçmesi gerektiğini belirtti. Mühendislik standartlarına aykırı, denetimsiz ve kalitesiz malzeme ile inşa edilen yapıların vatandaşlar için ciddi bir tehdit oluşturduğuna dikkat çeken oda yönetimi, bölgedeki tüm yüksek istinat yapılarının acilen kamusal bir taramadan geçirilmesi çağrısında bulundu.
