İzmir YMMO Başkanı Zengin'den Yeni Vergi Düzenlemesi Değerlendirmesi: "Önleyici Denetimde Önemli Bir Adım"
İzmir Yeminli Mali Müşavirler Odası Yönetim Kurulu Başkanı Yaşar Zengin, 2026 yılında ilk kez uygulanan 49 Sıra No’lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği’nin vergi sisteminde önleyici denetim açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Yeni düzenlemeyle yeminli mali müşavirlerin vergi sistemindeki rolünün daha da arttığına dikkat çeken Zengin, uygulamanın hem devlete hem de mükellefe ciddi faydalar sağladığını vurguladı.
Vatandaş İçin "İkinci Kontrol Mekanizması"
30 Aralık 2025 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 2025 hesap dönemine ilişkin beyannameler üzerinden 2026 yılında ilk kez sahaya yansıyan düzenlemenin detaylarını paylaşan Zengin, sistemi mükellef açısından "ikinci bir kontrol mekanizması" olarak tanımladı.
Devletin işletmelere yatırım, ihracat, Ar-Ge, teknoloji ve serbest bölge faaliyetleri gibi alanlarda sağladığı vergi istisnası ve indirim haklarının, belirli tutarları aşması halinde artık yeminli mali müşavirler tarafından kontrol edildiğini belirten Zengin, "Bir işletme kanunun tanıdığı bir istisnadan ya da indirimden yararlanıyorsa bunun koşulları var. 49 No’lu Tebliğ bize diyor ki belirlenen tutarların üzerindeki bu işlemleri bir yeminli mali müşavir inceleyip doğrulasın. Yani mükellefin hakkı olan indirimi kullanmasına engel olunmuyor. Tam tersine, kullanılan hakkın mevzuata uygunluğu daha beyan aşamasında güvence altına alınıyor" dedi.
İlk Uygulamada Beyannamelerde Hatalar Önlendi
Tebliğin ilk uygulama sonuçlarının, düzenlemenin ne kadar yerinde olduğunu kanıtladığını belirten Zengin, İzmir YMMO üyeleri ve diğer oda başkanlarıyla yaptıkları değerlendirmelerde dikkat çekici sonuçlara ulaştıklarını aktardı. İndirim ve istisna beyan eden mükelleflerin önemli bir bölümünde, YMM'lerin çalışmaları sonucunda beyannamelerde düzeltmeler yapıldığını vurgulayan Zengin, vergi denetiminin yalnızca geçmişe dönük ceza mantığıyla yürütülmemesi gerektiğini ifade ederek şunları söyledi:
"Bu yıl uygulamayı ilk kez gerçekleştirdik. Meslektaşlarımızla yaptığımız görüşmelerde, çalışmalarımız sonucunda beyannamelerin düzeltildiğini gördük. Bu son derece kıymetli bir sonuç. Çünkü burada amaç mükellefi cezalandırmak değil, yanlışın daha beyanname verilme aşamasında görülmesini ve doğru verginin beyan edilmesini sağlamak."
Kamu ve Mükellef İçin Ortak Kazanç
Vergi incelemelerinin genellikle beyanname verildikten çok sonra gerçekleştiğini hatırlatan Zengin, yeni sistemde hatanın erken yakalanmasının her iki taraf için de avantaj sağladığına dikkat çekti.
Yıllar sonra ortaya çıkacak bir yanlışın önceden görülüp düzeltilmesinin herkesin yararına olduğunu ifade eden Zengin, "Kamu doğru vergiyi zamanında tahsil eder, mükellef de ileride vergi, ceza ve gecikme faiziyle karşılaşabilecek bir riski baştan ortadan kaldırır. 49 No’lu Tebliğ’in en güçlü tarafı budur. Önleyici denetimi güçlendirdiği için son derece yerinde ve başarılı bir düzenlemedir" şeklinde konuştu.
Önleyici denetimin kapsamının genişletilmesinin vergiye gönüllü uyumu artıracağını belirten Zengin, yeminli mali müşavirlik sisteminin yalnızca mükellef adına rapor üreten bir yapı değil; kamu ile mükellef arasında doğru verginin zamanında beyan edilmesini sağlayan temel bir denetim mekanizması olarak görülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
