Milyonlarca Çalışan Yeni Düzenleme Bekliyor
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından emeklilik gündeminin yeni başlıklarından biri “kademeli emeklilik” oldu. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı oldukları için EYT kapsamına giremeyen çalışanlar, işe giriş tarihine göre yaş ve prim şartlarının aşamalı olarak belirlenmesini sağlayacak yeni bir düzenleme talep ediyor.
Kademeli emeklilik beklentisinin merkezinde, 8 Eylül 1999 tarihinden hemen sonra çalışma hayatına başlayanlar yer alıyor. Bu kesim, sigorta başlangıç tarihindeki kısa süreli farkların emeklilik koşullarında önemli değişikliklere neden olduğunu savunarak, geçiş dönemini kapsayacak yeni bir model oluşturulmasını istiyor.
Emeklilik yaşı sigorta başlangıcına göre değişecek
Kamuoyunda tartışılan kademeli emeklilik modellerinde temel yaklaşım, EYT’de olduğu gibi yaş şartının tamamen kaldırılması yerine sigorta başlangıç tarihine göre basamaklı bir sistem uygulanması.
Gündeme getirilen önerilerde, 1999-2000 döneminde sigortalı olan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşından başlayarak emeklilik hakkına kavuşabilmesi talep ediliyor. Sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının da yükselmesi öngörülüyor.
Tartışılan modellerde kadınlar için 43 ile 51, erkekler için ise 45 ile 53 yaş arasında değişen kademeler öne çıkıyor. Prim gün sayısının da ilk sigortalılık tarihine göre farklılaştırılması isteniyor.
EYT ile kademeli emeklilik arasındaki fark ne?
EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan ve gerekli diğer koşulları yerine getiren çalışanlar açısından yaş şartını kaldırmıştı. Kademeli emeklilik talebinde ise farklı bir sistem öneriliyor.
Buna göre çalışanların yaş şartı tamamen ortadan kaldırılmayacak. İlk sigortalı oldukları tarih dikkate alınarak daha düşük yaşlardan başlayan ve yıllar ilerledikçe yükselen emeklilik şartları uygulanacak.
Bu sistemle, EYT kapsamına girenlerle 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanlar arasındaki emeklilik koşulu farkının azaltılması amaçlanıyor.
Bir gün farkla EYT dışında kalanlar düzenleme istiyor
Kademeli emeklilik tartışmalarında en fazla dikkat çeken gruplardan birini, EYT için belirlenen tarihi kısa sürelerle kaçıran çalışanlar oluşturuyor.
8 Eylül 1999 sonrasında bir gün, birkaç ay veya birkaç yıl içinde sigortalı olan çalışanlar, mevcut koşullar yerine geçiş dönemini dikkate alan kademeli bir emeklilik sisteminin uygulanmasını talep ediyor.
Çeşitli sivil toplum kuruluşları ve platformlar da bu yöndeki talepleri ilgili kurumlara taşımaya devam ediyor.
Kademeli emeklilik modeli Bakanlığa iletildi
Kademeli emeklilik konusunda çalışma yürüten Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) de hazırladığı modeli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na iletti.
Dernek yönetiminin Ağustos 2026'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile yaptığı görüşmede, EYT kapsamına giremeyen çalışanların beklentileri ve kademeli emeklilik önerisi gündeme getirildi.
EMADDER'ın önerisinin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı ilgilendirebileceği ifade ediliyor. Öneride sigortalılık başlangıç tarihine bağlı olarak yaş ve prim şartlarının kademeli biçimde artırılması öngörülüyor.
Henüz yürürlükte bir kademeli emeklilik düzenlemesi yok
Kademeli emeklilik konusunda kamuoyunda çeşitli yaş ve prim tabloları paylaşılmasına rağmen bunların yürürlükteki mevzuatı yansıtmadığına dikkat edilmesi gerekiyor.
Kadınların 43, erkeklerin 45 yaşından itibaren emekli olabileceğine ilişkin rakamlar şu aşamada kesinleşmiş bir hak veya kabul edilmiş resmi emeklilik şartı değil. Bunlar kademeli emeklilik talebi kapsamında gündeme getirilen öneriler arasında bulunuyor.
Dolayısıyla kademeli emeklilik için henüz yürürlüğe girmiş bir yasal düzenleme veya açıklanmış resmi bir takvim bulunmuyor.
Milyonlarca çalışanın gözü gelecek açıklamalarda
Kademeli emeklilik taleplerinin yanı sıra olası bir düzenlemenin sosyal güvenlik sistemi ve kamu maliyesi üzerindeki etkileri de tartışılıyor. Özellikle 40'lı yaşlarda emekliliğin kapsamının genişletilmesinin oluşturabileceği maliyet, olası düzenlemenin en önemli başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.
EYT kapsamı dışında kalan ve kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca çalışan ise bundan sonraki süreçte hükümet ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılabilecek açıklamalara odaklanmış durumda.
